კიბერპანკი და რელიგია

ghost in the shell 2017

რა არის კიბერპანკი?

როდესაც ვიხსენებთ კიბერპანკს ან სამეცნიერო ფანტასტიკას, ჩვენ წარმოვიდგენთ ხოლმე მაღალტექნოლოგიურ ქალაქებს, კიბორგებს და შეიძლება ფრინავ მანქანებსაც მაგრამ რა როლი აქვს ეკლესიას ასეთ საზოგადოებაში? ან საერთოდ თუ არსებობს ზებუნებრივი რწმენა?..
რომ წარმოვიდგინოთ ყველაზე ტიპიური კიბერპანკ ქალაქი თავისი საზოგადოებით, ეგეთი ადვილი არ იქნება რელიგიური კულტების და ეკლესიების ჩასმა, კიბერპანკებს უყვართ თავისუფალი ცხოვრება და რა თქმა უნდა ტექნოლოგიაც.

ამ პოსტში მინდა ვისაუბრო ტექნოლოგიის გავლენაზე საზოგადოებაში და რელიგიურ რწმენებზე რომლებსაც მჭირდო კავშირი აქვთ ტექნოლოგიებთან.

phokusselect_10-960x618

თანამედროვე ეპოქაში სადაც ინტერნეტი ნებისმიერ ინფორმაციას სწრაფად და უფასოდ მოგაწვდის, ნებისმიერ პიროვნებას ნებისმიერ დროს დაუკავშირდები, გართობა ძალზედ მრავალფეროვანია და მედიცინა საოცარი სისწრაფით ვითარდება, იშვიათად დაფიქრდები ზებუნებრივ მფარველებზე რადგან სრულიად სხვა მსოფლხედველობა გენიჭება, მსოფლხედველობა სადაც ტექნოლოგიის ბატონობის ქვეშ ხარ. “სულიერად დაცემული” ზუსტად ასე შეიძლება ასეთი საზოგადოების აღწერა. ზებუნებრივი მფარველის მაგივრად გრძნობ ასობით კამერას რომელიც ყოველ შენს ნაბიჯს აფიქსირებს, პატარა კომპიუტერი შენს ჯიბეში რომელმაც ყველაფერი იცის თავის პატრონზე, ჩვენ ვწირავთ ჩვენს პირად ინფორმაციას იმისთვის რომ ტექნოლოგიამ ცხოვრება გაგვიადვილოს, უფრო დაგვაკავშიროს ერთმანეთთან და ეს ჩვენი პირადი ინფორმაცია ბიზნესში და სხვა სფეროებში ძალიან გამოსაყენებელია.

წინა საუკუნის სამოციან/სამოცდაათიან წლებში სამეცნიერო ფანტასტიკურ წიგნებში, ფილმებსა თუ კომიქსებში აღწერილი ჰქონდათ ოცდამეერთე საუკუნე როგორც “ტექნოლოგიური უტოპიის ხანად”, სადაც კომპიუტერი დილით გაღვიძებს, ყავას გიკეთებს, გაცმევს და ფართო ღიმილით ჩაჯდებოდი შენს მფრინავ ავტომობილში რომლითაც ჩაფრინდებოდი სამსახურში და ნაწარმოება რომ საინტერესო ყოფილიყო ყოველთვის აღწერდნენ “უცხოპლანეტური” არსებების შემოსევას რომლებსაც კაცობრიობის მოსპობა და დედამიწის რესურსების ათვისება სურდათ, ან კიდე ასტრონავტებისგან შემდგარი კოსმოსური რაკეტა რომელიღაც უცნობ პლანეტაზე ჩამოვარდება და მწვანე ბოროტ არსებებთან უწევთ ბრძოლა

41ebdf240249136053abcaafb2d5d1bc

დაახლოებით მასე აღწერდნენ მომავალ საზოგადოებას, ბედნიერი და ძლიერი, მაგრამ როგორ წარმოიდგენდნენ ისეთ მომავალს სადაც კაცობრიობის მტერი უცხოპლანეტელები კიარა საკუთარი თავია?  ზუსტად ჩამოყალიბებული არ ჰქონდათ თუ კაცობრიობის ეგოისტური ბუნება მაღალ ტექნოლოგიებს რისთვის გამოიყენებდა. ისეთ მსოფლიოში სადაც ტექნოლოგიების დახმარებით კაცობრიობამ დედამიწაზე სამოთხე შექმნა ღმერთის არსებობას აზრი აღარ ექნება, მაგრამ რეალობა იმას გვასწავლის რომ უტოპია ეს მიუღწევადია.

rea

მაგრამ რა როლი აქვს რელიგიას ანტი უტოპიურ სამყაროში? საქმე იმაშია რომ რელიგია არ არის ფართოდ გავრცელებული თემა კიბერპანკ ლიტერატურაში და საერთოდ სხვა სფეროებში, მაგრამ მისი პოვნა შეიძლება, უ.გიბსონის “ნეირომანტში” გვხდება საუბარი “რასტაფარიზმზე” და ბევრი კიბერპანკი მიიჩნევს რომ ტექნოლოგიები”ბუდიზმში” ძალიან გამოსაყენებელია.

კიბერ ბუდიზმი

cyber-buddha

გერმანელმა ფილოსოფოსმა “გ. ჰეგელმა” თავის დროს ერთი ტევადი კონცეფცია შემოიტანა “დროის სულისკვეთება, აღსანიშნავია რომ ამ თემაზე ცნობილი კიბერპანკ მწერალმა “ბრიუს სტელრინგმა” თავის რომანში “Zeitgeist”ში [გერმანულად “დროის სულისკვეთება”] გვესაუბრა. ასე რომ შეგვიძლია ვთქვათ რომ კიბერ ბუდიზმი არის ბუდიზმი, დროის სულისკვეთებით გაჟღენთილი.

რატომ “კიბერ?”,ჯერ ეს ერთი კიბერ ბუდიზმი არის კიბერპანკი ოღონდ “პანკის” ნაცვლად მოდის ბუდიზმი და მეორე, ჩვენი საზოგადოება უფრო და უფრო შეიწოვება ტექნოლოგიებში. ერთერთი პირველი როლი რაშიც თამაშობს ტექნოლოგია არის ინფორმაციული და კიბერნეტიკული. კიბერსამყარო უფრო და უფრო მეტ კონკურენციას უწევს ჩვენს ჩვეულებრივ, მაგრამ ბუდიზმის მიხედვით ილუზორულ რეალობას. ინტერნეტი თითქმის ყოველი ცხოვრების განუყოფელი ნაწილი გახდა. გამორიცხული არ არის რომ ჩვენ დღეს ახალი ტექნოლოგიური რევოლუციიის ბარიერზე ვდგავართ, და გამორიცხული არ არის რომ სასწორზე სადაც იმყოფება კიბერსამყარო, გადაწონის რეალურ სამყაროს. ზუსტად ეს ხდება წიგნში “Buddha 2.0 — დიალოგი ხელოვნურ ინტელექტთან — ვირტუალურ კიბერ ბუდასთან, მან რეინკარნაცია განიცადა მსოფლიო ქსელში, არც ისე შორეულ მომავალში სადაც ხალხის გონება გადაიტანეს კომპიუტერებში, ერთიან ვირტუალურ სამყაროში, ვირტუალური “სანსარი”.

კიბერ ბუდიზმი როგორც იდეა ძალიან ახალგაზრდაა,რელიგია არც არის, ეს არის “კულტურული ფენა”,რომელიც აქცენტს აკეთებს თუ როგორ ბუდიზმი აღწევს თანამედროვეობაში.
წიგნი “buddha 2.0” შეგიძლიათ უფასოდ გადმოწეროთ ოფიციალურ საიტზე.

Cyber Buddhism / VK Page / Bandcamp

ტექნოპაგანიზმი

wicaa

ყოველი ჩვენგანი შინაგანად გრძნობს სულიერებას. ზოგიერთს აიძულებენ რწმენის სისტემაში შესვლას, რომელიც საშუალებას გვაძლევს რომ გავურიგდეთ ჩვენს სულიერებას. მაგრამ ხელს უშლის ჩვენს გამოხატულებას, როგორც ნამდვილ ადამიანებს. ქრისტიანობას კონსერვატიული ხედვები აქვს, ხოლო ათეიზმი გვაშორებს ჩვენი სულიერების საჭიროებას.

ბევრმა იპოვა “ვიკკა”, ბუნების ქალღმერთი რომლის რწმენა ძველი ევროპული რელიგიებიდან მოდის. ვიკკა აღიარებს იმას თუ რას ნიშნავს იყო ადამიანი, იყო საზოგადოების ნაწილი, იყო ქალი თუ კაცი. ვიკკა გამოთქვამს რამოდენიმე დოგმატურ პრეტენზიებს, ეს უდაწნეო რელიგიაა.
მაგრამ ბევრ ჩვენგანში არის ძლიერი სულიერება რომელსაც ვეღარ ვმალაბთ. ის არის ახალი, როგორც კომპიუტერი მაგრამ ძალა რომელიც მის უკან დგას არის ძველი როგორც თვით კაცობრიობა. ჩვენ როგორც ადამიანები ვართ ხელოსნები, მაგია ყოველთვის იყო ასოცირებული ცულების,ხმლების, თასების კეთებასთან.
მაგრამ ახალი ტექნომაგია სხვა რამაა. ის აღარ არის მარტივი, მაგალითად ძველ დროს სოფლის მეურნეობაში ან ბრძოლაში რომ გვემსახურებოდა. ის დღეს უფლებას გვაძლევს რომ თვით ბუნება შევისწავლოთ, თვით ქალღმერთიც რომლისგანაც წამოვედით. ის გახდა “მეტამაგია”.
ის ძლიერია, განსაკუთრებით პროგრამისტები, მეცნიერები და სილიკონის არქიტექტორები გრძნობენ მას, ტექნოლოგიას თავისი სული აქვს. როგორც ქალღმერთის მიერ შექმნილ ნებისმიერ არსებას. ეს ის სულიერი ძალაა რომელიც ჩვენ [ტექნოპაგანისტები] უნდა შევიგრძნოთ და გამოვხატოთ.გასაკვირი არ არის, რომ ჩვენ ვეძებთ მეთოდებს რომ ტექნოლოგია დავუახლოვოთ ჩვენს თაყვანისცემას.
ჩვენი დავალებაა, რომ დავაბალანსოდ ჩვენი სწრაფად განვითარებადი ტექნოლოგიები ბუნების ძალებთან. ჩვენ ეს უნდა შევძლოთ და არანაირი ზიანი არ მივაყენოთ. ბევრ ჩვენგანს უკვე აქვს ჩვენი ცერემონიები… რეივ კლუბები, კომპიუტერული ტექნიკა. მაგრამ ჩვენ შემდგომი ბალანსი უნდა მოვძებნოთ ქალღმერთთან…

 

Advertisements